لە بوونەوە مرۆڤەكان لە هەوڵدابوون خۆیان تێكەڵی گروپ و تاقم و بیروباوەڕی جیاواز بكەن، ئایینەكان لە هەوڵی لەیەكتر نزیكبوونەوەدا بوون، سەرباری ترس لە یەكتر و كۆنترۆڵكردنی شوێن و شوێنپێ و وەرگێڕانی زۆرترین لە هەڵگرانی ئایین و ئایینزاكان.
میللەتی ئێمەش بەهەمان شێوە، سەرباری بۆچوونی حكومەت و كۆت و بەندیی و زنجیركردنی دەمڕاستەكان و خاوەن بیرە كراوەكان، بەڵام لەنێوان خێزان و بنەماڵە و كەسەكاندا هەر هەست و نەستی ویستن و خۆشویستن لەناو تاكەكاندا هەر هەبوەو هەیە، لە گەرمەی شەڕی نێوان شارستانیەتەكاندا كە سامۆیل هنتنگتون تیۆرەكەی بۆ داڕشت، هاوكات محمد خاتەمی لەئێرانەوە هەنگاوە بەناوبانگەكەی ئاشكرا كرد بەناوی ئاخاوتنی شارستانیەكان، بەڵام ئەمڕۆ ئەم ئاخاوتنە دەبینین بە هەزاران تۆن بۆمب و موشەك وەڵام درانەوە و لەنێوان هەردوو ئایینی ئیسلام و جوودا چ موشەكبارانێك روویدا، لەئێرانی مەزهەب شیعە و حوكمی سەربازی ئەمریكادا چ گوزەرا و چ دەگوزەرێت، تا ئێستاش دەرفەتەكان بۆ ئاخاوتن و دانوستاندنی نێوان ئەم دوو شارستانیەتە شوێن بزرن.
ئەگەر دوو دژ هەوڵی لێك نزیكبوونەوە بدەن، بێگومان ئەوەی دەستپێشخەر بوو هەنگاوێك بەرەو ئاشتی لە پێشترە، ئەو بەرزە دیوارانەش شكاندن و لەناوبردنی هەروا ئاسان نین، چونكە زۆربەی جار هەوڵدان بۆ توانەوە و پێشێل كردنی بیرێك، زمانێك، نەتەوەیەك، لەناو بۆتەقەی زلهێزەكان و میللەتە دەستڕۆشتوەكاندا هەنگاون بۆ سڕینەوە، پیلان بۆ كوژاندنەوە، بەرنامەن بۆ كوشتن و بڕین و لەناوبردنی كلتور..
ئەگەر لە بەسەرهاتی ژیانی میللەتی كوردەوە چەند نمونەیەك ئاشكرا بكەین و باسیان بكەینەوە دەبینین بەناوی دیالۆگ و مافدانەوە هەوڵی سڕینەوەی كورد دراوە.
لەدوای چەندین ساڵ شەڕ و خەبات و شۆڕشی كور، لەساڵی ١٩٧٠ لە رۆژی 11ی مانگی ئاداردا بزووتنەوەی كورد و رژێمی بەعس بەیاننامەیەكیان ئیمزا كرد بەناوی بەیاننامەی ١١ی ئادار، كە جێگەی دڵخۆشی بوو بۆ كورد و لەهەندێك بواردا بە فریادرەسی كوردان و عەرەب ناوبرا، ئەویش لەپاش شەڕشۆڕ و كێەكانی كورد لەگەڵرژێمی قاسمی و عارفی و بەكری لە ١٩٦١تا ١٩٧٠.. بەڵام هەر لەدوای ئیمزاكردنی ئەم رێكەوتنامەیەوە ژمارەیەك پیاوی ئایینی سەردانی سەركردەی كور مەلا مستەفا بارزانیان كرد، كە ئۆتۆمبێلێكی بۆمبرێژكراویان تەقاندەوە و هەر لەوێدا ژمارەیەك لەم پیاوە ئایینیانە بە تەقینەوەكەی خۆیان گیانیان لەدەستدا بەڵام بارزانی باپیر لەم هەوڵەش رزگاری بوو..
ئەوە یەك لەو دیالۆگانە بوو كە شكستی بەدانیشتن و رێكەوتننامەكە هێنا و ئەوەبوو شەڕ دەستپێكردەوە، جگە لەم روداوەش مێژووی میللەتی كورد چەندین روداوی لەمجۆرەی تێدایە كە لەكاتی دانوستان و گفتوگۆدا تیمی دیالۆگ و دانوستانكاری كورد سەربڕاون یان دەستگیر كراون یان دەرمانخوارد كراون.
بەشێوەیەكی گشتی میللەتی كورد هەمیشە دەرگای بۆ دیالۆگ و ئاخاوتن كراوە بوە و باجی زۆریشی لەسەر دیالۆگ داوە تا كار گەیشتە ئەوەی خۆمان بەخۆمان بڵێین: (ئەوەی كوردەكان لە شەڕ و جەنگەكاندا بەدەستی دەهێنن لەسەر مێزی دیالۆگ و ئاخاوتن دەیدۆڕێنن)، چونكە دیالۆگ نەرمكردنەوەی زمانی شەڕ و جەنگەكانە، هەوڵە بۆ دابینكردنی ئاشتی و ئاشتەوایی و هەرچۆن بێت كورد واتەنی (هەزار ساڵ دانوستان و دیالۆگ لە یەك سەعات شەڕ باشترە)، هەر بۆیە دیالۆگنامە لەم سەردەمەدا و لەهەموو سەردەمێكدا باشترە و كاری پێكەوەژیان و پێكەوەهەڵكردن یان هەوڵدان بۆ پێكەوەژیان، دەرگای ئاشتی دەخاتە سەرپشت و سیمایەكی كوردانەی جوان دەبەخشێتە ئەو هەوڵانەی كە بەدرێژایی مێژوو كوردی پێ ناسراوە، چونكە لەهەموو جەنگەكانی مێژوودا هەرگیز كوردەكان بۆ شەڕكردن دەستپێشخەر نەبوون، ئینجا لێرەوە دەتوانین گرنگی رەوتی دیالۆگ لەگەڵ سەرجەم ئایین و ئایینزا و مەزهەب و میللەت و نەتەوەكانی تر وەك تیۆرێكی نوێی ژیان و پێكەوەژیان بكەینە بەرنامەی كاری هەر گروپ و تاقم و دەستەیەك كە بە بیركردنەوەی مۆدێرنانەوە هاتبێتە گۆڕەپانی رێكخراوەیی یان حزبی یان كاری سیاسەت و ئیدارەدانی دەوڵەت و هەرێم و تەنانەت شار و شارۆچكەكانی كوردستان.
شانازیەكی تریش ئەو حەزی ژیان و پێكەوەژیانەیە كە كوردەكانی هەر چوار پارچە لەگەڵ هەڵگرانی زمان و ئایین و بیروباوەڕی جیاواز كردوویانە وە دەیكەن، پوختەی ئەم بیركردنەوەیە بە سیاسەتە ناسراوەكەی سەركردەی كۆچكردوو مام جەلال دەردەكەوێت كە ناوی نابوو (سیاسەتی چەپكە گوڵەكە)..
كۆتایی ئەم بابەتەم بە نموونەیەكی زیندوو دەهێنمەوە كە لە ساڵی ١٩٩١راپەڕینە مەزنەكەی میللەتەكەمان رویدا، لە سنوری پارێزگاكانی سلێمانی و هەولێر و دهۆك نزیكەی ١٠٠ـ ١٥٠هەزار سەرباز و ئەفسەر و پلەداری سوپای عیراق كەوتنە دەست هێزی پێشمەرگە و جەماوەری راپەڕینی گەلەكەمان، بەڵام لەبری تۆڵەكردنەوەی هەڵمەتەكانی ئەنفال و كیمیابارانكردنی هەڵەبجە و سووتاندنی زیاتر لە ٤٠٠٠گوند و شار و شارۆچكە، ئەم سوپایە بەدیل نەگیران و ئازار نەدران، بەڵكو بەرێزەوە رەوانەی كەسوكار و شارەكانی خۆیان كرانەوە لە ناوەڕاست و خوارووی عیراق، ئەوسا دانوستانی بەرەی كوردستانی و حكومەتی عیراق دەستیپێكردەوە.
ئەمە یەك لەو نموونانەیە كە كورد وەك سەركردایەتی و وەك خەڵكی شەقام، هەمیشە لەگەڵ دیالۆگ و دانوستان و ئاخاوتنن نەك كوشتار و تۆڵە و خوێن بەخوێن، ئەوەش سیمای راستەقینەی میللەتەكەی ئێمەیە هیوادارین لەسەر ئەم رەوتە و ئەم بیركردنەوەیە بەردەوام بین.